Meble Bauhaus

Bauhaus zmienił sposób myślenia o tym, czym może być dobrze zaprojektowany mebel. Liczyły się funkcja, konstrukcja, możliwość wykorzystania nowych technologii i ograniczenie dekoracji, która nie wynikała z samej budowy przedmiotu. Szkoła działała w Niemczech od 1919 do 1933 roku, ale rozwiązania wypracowane w jej warsztatach pozostały obecne w projektowaniu przez kolejne dekady.

Meble Bauhaus nie tworzą przy tym jednej rodziny identycznych konstrukcji. W projektach związanych ze szkołą pojawiały się drewno, skóra, tkaniny, szkło i metal, a sposób pracy z tymi materiałami zmieniał się wraz z rozwojem samego Bauhausu. Dopiero z czasem gięta stalowa rura stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych znaków modernistycznego meblarstwa.

Bauhaus i nowe podejście do projektowania mebli

Bauhaus powstał w okresie, gdy projektanci coraz intensywniej szukali nowych odpowiedzi na rozwój przemysłu i zmieniający się sposób życia. Mebel miał być dobrze wykonany, ale jednocześnie możliwy do powtarzalnej produkcji. Konstrukcja powinna wynikać z funkcji, a materiał być używany zgodnie z jego właściwościami.

To podejście prowadziło do redukcji zbędnych części i większej czytelności formy. Rama krzesła mogła pozostać całkowicie widoczna. Blat stolika nie potrzebował dekoracyjnej podstawy. W biurku znaczenie miały przede wszystkim proporcje powierzchni roboczej, konstrukcja i sposób organizacji przestrzeni.

Dlatego styl Bauhaus w meblach najlepiej rozpoznawać po sposobie projektowania, a nie po jednym materiale czy charakterystycznym detalu.

Meble Bauhaus: stal, drewno, skóra i szkło

Eksperymenty ze stalową rurą stały się jednym z najbardziej znanych rozdziałów historii Bauhausu. Marcel Breuer, Mart Stam czy później Mies van der Rohe pokazali, że metalowa konstrukcja może zastąpić masywną drewnianą ramę i jednocześnie zmienić proporcje całego mebla.

Nie oznaczało to całkowitego odejścia od tradycyjnych materiałów. Stal zestawiano ze skórą, plecionką, drewnem czy tkaniną. W innych projektach nadal dominowało drewno, ale używano go w znacznie prostszych, bardziej geometrycznych konstrukcjach.

Takie połączenia dobrze pokazują, dlaczego meble w stylu Bauhaus zachowały rozpoznawalność także w późniejszym modernizmie. Nie chodziło o efekt materiałowy sam w sobie. Stal pozwalała zbudować coś, czego przy tradycyjnej konstrukcji stolarskiej nie dało się osiągnąć równie łatwo.

Krzesła i fotele Bauhaus czyli eksperyment z konstrukcją

To właśnie w krzesłach szczególnie dobrze widać, jak radykalne były niektóre pomysły projektantów związanych z Bauhausem. Konstrukcja wspornikowa pozwoliła zrezygnować z klasycznego układu czterech nóg. Siedzisko zaczęło opierać się na wygiętej stalowej ramie, która jednocześnie odpowiadała za stabilność i sprężystość mebla.

Do najbardziej znanych realizacji należy S33 Marta Stama. Projekty Marcela Breuera rozwijały podobne eksperymenty w innych kierunkach, zestawiając metal m.in. ze skórą, drewnem czy plecionką.

Dlatego krzesło Bauhaus może być surowe i niemal całkowicie metalowe, ale równie dobrze korzystać z materiałów kojarzonych z tradycyjnym rzemiosłem. Podobnie fotele Bauhaus nie mają jednej obowiązkowej sylwetki. Wspólna pozostaje przede wszystkim dbałość o konstrukcję i ograniczenie części, które nie pełnią konkretnej funkcji.

W kolekcji GARAGE GARAGE znajdują się zarówno późniejsze produkcje klasycznych projektów, jak i meble vintage, w których rozwiązania wypracowane przez modernistów pozostają dobrze widoczne.

Stoły, stoliki i biurka Bauhaus

Bauhaus nie ograniczał eksperymentów do foteli i krzeseł. Podobne podejście pojawiało się w stolikach, stołach, biurkach i innych elementach wyposażenia.

Stolik mógł zostać zredukowany do prostego blatu i stalowej konstrukcji. Dobrym przykładem pozostaje Laccio Marcela Breuera. W większych meblach podobne podejście prowadziło do wyraźnego rozdzielenia funkcji poszczególnych części.

Biurko Bauhaus nie potrzebuje rozbudowanej dekoracji ani masywnej bryły gabinetowej. Istotniejsze stają się powierzchnia robocza, geometria, sposób podparcia i ewentualne miejsce do przechowywania. Te same zasady można odnaleźć później w wielu biurkach vintage projektowanych już długo po zamknięciu szkoły.

Bauhaus po 1933 roku

Bauhaus jako szkoła przestał istnieć w 1933 roku, ale jego projekty nie zniknęły z produkcji. Thonet, Gavina, Knoll i późniejsi producenci wielokrotnie wracali do klasycznych modeli, dlatego data powstania projektu i wiek konkretnego egzemplarza mogą różnić się o kilkadziesiąt lat.

Równocześnie idee związane z Bauhausem weszły szerzej do powojennego modernizmu. Stalowe konstrukcje, geometria, ograniczenie ornamentu i eksponowanie sposobu budowy mebla można odnaleźć w fotelach, stolikach, barkach, biurkach czy meblach skrzyniowych z kolejnych dekad.

Kolekcja GARAGE GARAGE obejmuje właśnie ten szerszy obraz Bauhausu: od projektów związanych z najważniejszymi twórcami modernizmu po późniejsze realizacje rozwijające podobne podejście do materiału i konstrukcji.