Meble Mid-Century Modern

Połowa XX wieku była momentem, w którym dobre rzemiosło spotkało się z seryjną produkcją, a tradycyjne materiały zaczęły sąsiadować z technologiami wcześniej rzadko wykorzystywanymi w meblarstwie. Projektanci pracowali z drewnem, stalą, szkłem, sklejką i tworzywami, szukając nowych proporcji, konstrukcji i sposobów użytkowania. Z tych eksperymentów wyrósł mid century modern – jedno z najbardziej różnorodnych zjawisk w historii powojennego designu.

Nie był jednym stylem narodowym ani zamkniętym zestawem form. Skandynawskie stolarstwo rozwijało się równolegle z włoskim zainteresowaniem bardziej ekspresyjną bryłą, niemieckim modernizmem czy nowymi technologiami produkcji wykorzystywanymi w innych częściach Europy i Stanach Zjednoczonych. Dlatego pod jednym określeniem mieszczą się zarówno smukłe drewniane krzesła, jak i skórzane fotele, duże sideboardy, modułowe sofy, metalowe stoliki czy lampy o niemal rzeźbiarskiej formie.

Mid century modern – znacznie więcej niż skandynawski modernizm

Dania, Szwecja, Finlandia i Norwegia odegrały ogromną rolę w rozwoju powojennego wzornictwa. Projekty Børge Mogensena, Arne Jacobsena, Kai Kristiansena czy Ilmariego Tapiovaary pokazują jednak tylko jeden z jego rozdziałów.

Meble mid century modern powstawały także we Włoszech, Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii, Polsce i Stanach Zjednoczonych. Każdy z tych kierunków inaczej odpowiadał na podobne pytania: jak uprościć konstrukcję, jak wykorzystać możliwości produkcji seryjnej i jak zaprojektować mebel odpowiadający nowemu sposobowi życia.

Właśnie dlatego określenie styl mid century modern jest tak szerokie. Obejmuje zarówno bardzo spokojne projekty stolarskie, jak i znacznie bardziej eksperymentalne formy z metalu, szkła czy tworzyw sztucznych.

Meble z lat 60. – czas nowych materiałów i konstrukcji

Lata 60. należą do najciekawszych okresów powojennego wzornictwa. Drewno nadal pozostawało jednym z podstawowych materiałów, ale projektanci coraz chętniej zestawiali je z metalem, szkłem i tworzywami.

Tek i palisander były szczególnie popularne w meblach skandynawskich. Dąb, mahoń, orzech czy buk dawały inne możliwości konstrukcyjne i kolorystyczne. Stal i chrom pozwalały budować lżejsze stelaże, szkło eksponowało podstawę zamiast ją zasłaniać, a formowane tworzywa umożliwiały tworzenie kształtów trudnych do uzyskania tradycyjnymi metodami stolarskimi.

Dlatego meble z lat 60. nie mają jednej charakterystycznej sylwetki. Obok niskiego sideboardu na smukłej podstawie może pojawić się kubełkowy fotel, masywna sofa, stolik z metalową konstrukcją albo regał projektowany jako rozbudowany system.

Kolekcja GARAGE GARAGE dobrze pokazuje właśnie tę różnorodność. Są w niej projekty skandynawskie, włoskie, niemieckie, holenderskie czy polskie oraz realizacje mniej znanych manufaktur, których wartość wynika z samego projektu, materiału i jakości wykonania.

Fotel mid century – od drewnianej ramy do formowanej bryły

Fotel mid century jest dobrym przykładem tego, jak szeroki był zakres eksperymentów prowadzonych w połowie XX wieku. W jednym projekcie konstrukcja może opierać się na precyzyjnie wykonanym drewnianym szkielecie, w innym niemal całkowicie znikać pod tapicerką.

W latach 50. i 60. rozwijano zarówno lekkie fotele z widocznymi podłokietnikami i osobnymi poduszkami, jak i modele obrotowe, kubełkowe czy mocniej zabudowane. Skóra, wełna i inne tkaniny spotykały się z tekiem, palisandrem, stalą czy formowaną sklejką.

Nie istnieje więc jeden wzorcowy fotel MCM. Wspólne pozostaje zainteresowanie ergonomią, proporcjami i konstrukcją, ale rezultaty mogą wyglądać zupełnie inaczej.

Sofa mid century – od lekkiej konstrukcji do modułów

W sofach z lat 50. często widać wyraźne rozdzielenie konstrukcji i tapicerki. Drewniany szkielet pozostaje widoczny, poduszki są osadzone w ramie, a cała bryła zachowuje lekkość typową dla wielu projektów skandynawskich i europejskich z tego okresu.

W latach 60. i 70. proporcje zaczynają się zmieniać. Sofa mid century staje się niższa, głębsza i bardziej rozbudowana, a coraz większe znaczenie zyskują systemy modułowe. Obok lekkich konstrukcji drewnianych pojawiają się większe bryły tapicerowane, zestawy wieloelementowe i formy projektowane z myślą o swobodniejszej konfiguracji.

Ta ewolucja dobrze pokazuje, że Mid-Century Modern nie kończy się na jednym typie sofy ani jednej dekadzie. Rozwiązania wypracowane w latach 50. były rozwijane dalej, zmieniając skalę, materiały i sposób budowania mebla.

Stolik mid century – mały format, duża różnorodność

Niewielkie meble dobrze pokazują swobodę projektową tego okresu. Stolik mid century modern może być wykonany wyłącznie z drewna, ale równie dobrze łączyć szklany blat ze stalą, chromem, mosiądzem czy kamieniem.

W projektach skandynawskich często pojawiają się teak i palisander, dodatkowa półka, smukłe nogi lub bardzo oszczędna rama. Projekty włoskie czy niemieckie częściej eksperymentują z metalem, szkłem i bardziej zdecydowaną geometrią.

Stoliki kawowe, pomocnicze, nocne czy mobilne barki należą przy tym do tej samej szerokiej historii designu. Różnią się funkcją i skalą, ale dobrze pokazują, jak szybko w połowie XX wieku zmieniało się podejście do materiału i konstrukcji.

Komody i sideboardy mid century

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych typów mebli z tego okresu pozostaje długi sideboard mid century modern. Duża powierzchnia frontu dawała możliwość pokazania rysunku drewna, rytmu drzwi i szuflad oraz bardzo precyzyjnego detalu.

Komoda mid century nie zawsze oznacza jednak niski tekowy mebel z lat 60. Znajdują się tu również wysokie szafki, highboardy, biblioteki, systemy modułowe oraz konstrukcje wykorzystujące palisander, mahoń, orzech czy inne gatunki drewna.

Różnorodność jest widoczna również we wnętrzach mebli. Drzwi przesuwne, szuflady, półki, barki czy przeszklone części pozwalały łączyć kilka funkcji w jednej bryle bez potrzeby rozbudowywania dekoracji.

Lampa mid century modern

Oświetlenie połowy XX wieku rozwijało się równie szybko jak meble. Lampa mid century może być bardzo techniczna, oparta na regulowanym ramieniu i metalowym kloszu, albo przeciwnie – traktowana niemal jak niewielka forma przestrzenna.

Projektanci korzystali z metalu, szkła, tworzyw, drewna i nowych technologii formowania kloszy. Powstawały lampy biurkowe, podłogowe, stołowe i wiszące, które nie próbowały naśladować historycznych modeli.

W latach 60. i 70. eksperymenty stają się coraz śmielsze. Pojawiają się mocniejsze kolory, kuliste klosze, chromowane podstawy i rozwiązania prowadzące później w stronę Space Age. To kolejny obszar, w którym granice między kolejnymi nurtami pozostają płynne.

Mid century modern w GARAGE GARAGE

Nasza kolekcja obejmuje przede wszystkim design z lat 50. i 60., ale nie kończy się wraz z początkiem kolejnej dekady. Znajdują się w niej również wcześniejsze projekty zapowiadające powojenny modernizm oraz późniejsze realizacje rozwijające jego konstrukcje, materiały i sposób myślenia o funkcji.

Są tu fotele i krzesła, sofy, komody, sideboardy, regały, stoły, biurka, stoliki, oświetlenie, barki, szkło, ceramika i mniejsze obiekty użytkowe. Obok projektów znanych twórców znajdują się meble mniej rozpoznawalnych manufaktur i przedmioty bez ustalonego autorstwa.

To właśnie ta szerokość najlepiej pokazuje mid century modern. Nie jako zestaw kilku charakterystycznych mebli, lecz jako jeden z najbardziej intensywnych okresów eksperymentowania z formą, materiałem i produkcją w historii XX-wiecznego wzornictwa. Sprawdź kolekcję Mid-Century Modern GARAGE GARAGE.